Omgaan met verlies

Omgaan met verlies

Al meer dan veertig jaar voer ik gesprekken met nabestaanden over de dood. Ik heb veel geleerd van deze gesprekken. Hoe was de dierbare, die nu overleden is? Hoe moet het nu verder zonder hem of haar? Hoe kan het beste worden herdacht, en welke gedenksteen past daarbij?

Ieder gesprek is anders. Ieder verwerkt het verdriet en het gemis anders. Zelf ben ik opgegroeid in een tijd van ‘niet zeuren, kijk niet om, pak aan en sta niet stil bij pijn en verdriet’. De tijden zijn enorm veranderd. Ik ervaar en zie dat het zo belangrijk is verdriet en pijn toe te laten en emoties te laten stromen in zwijgen en spreken. Emotie komt van het woord ‘emovere’, dat ‘doen bewegen’ betekent: rouwen, het geven van een plek aan het gemis, het doorleven van de schok van het dikwijls plotselinge overlijden, het aangaan van een nieuwe band met de overleden dierbare, het inrichten van een nieuw leven zonder hem of haar. Ik zie, hoor en ervaar dat dit voor veel mensen moeilijk is, vooral voor de generatie die net als ik opgegroeid is in een sfeer van ‘niet zeuren’.

Onlangs sprak ik Irka Lenselink, met wie ik al lange tijd bevriend ben. Ze vertelde me dat ze na het noodlottige ongeval van haar zoon een lange, moeizame weg bewandelde. Door dit proces ontstond er zicht op ‘hoe nu verder’. Dit inzicht wilde ze graag delen met andere nabestaanden. Ze ging daarom opleidingen volgen op het gebied van rouw- en verliesverwerking en specialiseerde zich hierin met Buro Inzicht (www.buro-inzicht.nl) te Assen. Centraal in Irka’s werkwijze staat het slaan van een brug tussen verleden, heden en toekomst. Haar motto is: ‘We hebben geen invloed op wat ons overkomt, wel op hoe we hiermee omgaan.’

Ook ik ervaar dat het delen van gevoelens ruimte en beweging geeft en groei met zich meebrengt. Ik verwerk mijn emoties doorgaans in een combinatie van praten, stilte en creativiteit (beeldhouwen), alleen of met anderen. Ik geef daarom beeldhouwlessen in combinatie met coachende gesprekken over dood, verlies, gemis en een nieuwe toekomst.

Het lukt de ene nabestaande beter het gemis van een dierbare te verwerken dan de andere. Velen kunnen het op eigen kracht of samen met hun gezins- of familieleden en vrienden. Anderen zijn gebaat bij ‘derden’, die hen een tijdlang met hen oplopen. Irka en ik, beiden opgeleid tot coach, willen hen daar graag in bijstaan.

Paul Engberts

Contact:
Irka Lenselink, irka@buro-inzicht.nl, 06 2040 4425
Paul Engberts, info@paulengberts.nl, 06 5574 6413